Những điểm quan trọng trong Nghị quyết số 80/NQ-TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hoá Việt Nam

Ngày 07/01/2026, Ban Chấp hành Trung ương đã ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, nhằm khẳng định phát triển văn hóa, con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn, trụ cột, hệ điều tiết cho phát triển nhanh và bền vững đất nước. Văn hóa Việt Nam là kết tinh những giá trị tốt đẹp của dân tộc trong tiến trình hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước; là nguồn lực nội sinh quan trọng hun đúc trí tuệ, tâm hồn, khí phách và bản lĩnh người Việt Nam. Trong thời kỳ đổi mới đất nước, tư duy và nhận thức về vai trò của văn hoá tiếp tục có những bước phát triển mới. Thể chế, chính sách được quan tâm, từng bước hoàn thiện. Nguồn lực đầu tư cho phát triển văn hoá được tăng cường. Công nghiệp văn hoá đang trên đà phát triển. Các giá trị văn hoá thấm sâu vào mọi mặt của đời sống xã hội, khơi dậy truyền thống yêu nước, củng cố niềm tin và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Hội nhập quốc tế về văn hoá ngày càng được mở rộng, góp phần nâng cao tiềm lực, vị thế, uy tín, sức mạnh mềm của quốc gia.

Tuy nhiên, sự nghiệp xây dựng và phát triển văn hoá, con người Việt Nam vẫn còn hạn chế, bất cập như: Môi trường văn hoá chưa thật sự lành mạnh, đạo đức xã hội còn biểu hiện xuống cấp, mất bản sắc. Mức độ tiếp cận và thụ hưởng văn hoá của người dân còn chênh lệch giữa các vùng, miền, địa phương. Một số di sản văn hoá vật thể, phi vật thể xuống cấp, mai một chưa được khắc phục triệt để. Công nghiệp văn hoá, công nghiệp giải trí phát triển chưa tương xứng với tiềm năng. Sự bùng nổ các nền tảng trực tuyến xuyên biên giới kéo theo sự xâm nhập của các yếu tố ngoại lai phản cảm, phi văn hoá gây xung đột giá trị và tác động tiêu cực đến việc gìn giữ và phát huy giá trị lịch sử, truyền thống văn hoá của dân tộc và xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện trong giai đoạn mới. 

Văn hoá phải đi trước soi đường, thấm vào từng quyết sách phát triển, đề cao giá trị nhân văn, chuẩn mực đạo đức xã hội và việc chọn ngày 24/11 hàng năm là “Ngày Văn hóa Việt Nam” - ngày nghỉ lễ để Nhân dân thụ hưởng văn hóa và đội ngũ văn nghệ sĩ được động viên sáng tạo. Mục tiêu đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 và các định hướng tạo chuyển biến thực chất; trong đó, nhấn mạnh các nhiệm vụ trọng điểm như: Hoàn thiện hệ thống thiết chế văn hóa quốc gia; hoàn thành số hóa 100% di sản văn hóa đã được xếp hạng cấp quốc gia, quốc gia đặc biệt vào năm 2026; bảo đảm bố trí tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm cho văn hóa và tăng dần theo yêu cầu thực tiễn; ban hành cơ chế tài chính để ưu tiên thực hiện trong 3 lĩnh vực đột phá; phát triển các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp 7% GDP (đến năm 2030); công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo thực sự trở thành trụ cột của phát triển bền vững, phấn đấu đóng góp 9% GDP (tầm nhìn đến năm 2045).

Các nhóm nhiệm vụ, giải pháp của Nghị quyết, trọng tâm là: Đổi mới mạnh mẽ tư duy, thống nhất cao về nhận thức và hành động nhằm phát triển văn hóa trong kỷ nguyên mới; hoàn thiện thể chế, cơ chế chính sách; xây dựng con người và môi trường văn hóa; đổi mới phương thức quản lý văn hóa, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; xây dựng hệ sinh thái văn hóa, thúc đẩy đổi mới sáng tạo; thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa, thị trường văn hóa; huy động, sử dụng hiệu quả các nguồn lực; chủ động, tích cực hội nhập quốc tế về văn hóa.

Trên đây là một số điểm quan trọng trong Nghị quyết số 80/NQ-TW về phát triển văn hoá Việt Nam góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh; phát huy truyền thống yêu nước, bản lĩnh, trí tuệ, tinh thần sáng tạo, tự chủ, tự lực, tự cường; huy động sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội tham gia xây dựng và phát triển văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, thống nhất trong đa dạng, dân chủ, nhân văn, khoa học và hiện đại./.

  Nguyệt Minh